ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഇമ്മാനുവേൽ മാർത്തോമ്മാ ഇടവക: സ്ഥാപന ചരിത്രം
ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഇമ്മാനുവേൽ മാർത്തോമ്മാ ഇടവക: സ്ഥാപന ചരിത്രം
അജു വാരിക്കാട്
ഒരു പ്രാർത്ഥനയിൽ തുടങ്ങിയ പ്രയാണം
"പരിശുദ്ധനായ പിതാവേ എൻ്റെ ജനത്തെ നീ ലോകത്തിൻ്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ചിതറിപ്പിക്കേണമെ" എന്ന എബ്രഹാം മാർത്തോമാ മെത്രാപ്പോലീത്തായുടെ പ്രാർത്ഥന, മാർത്തോമ്മാ പ്രവാസി സമൂഹങ്ങളുടെ ആഗോള വ്യാപനത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയ ഒരു പ്രവചനമായി ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ദർശനത്തിൻ്റെ ഫലമായി, ആതുരശുശ്രൂഷാരംഗത്തും മറ്റ് തൊഴിൽമേഖലകളിലും പ്രാവീണ്യം തെളിയിച്ച മലയാളികൾ പുതിയ അവസരങ്ങൾ തേടി ലോകമെമ്പാടും കുടിയേറി. ഈ പ്രയാണത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി ഒരു ചെറിയ കൂട്ടം, എണ്ണ ഉത്പാദനത്തിൽ മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്ന അമേരിക്കയിലെ ടെക്സസിലുള്ള ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിലും എത്തിച്ചേർന്നു. കേരളത്തിലെ കാലാവസ്ഥയുമായി ഒരു പരിധിവരെ സാമ്യമുള്ള ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ സാഹചര്യങ്ങൾ ആദ്യകാല കുടിയേറ്റക്കാർക്ക് ആശ്വാസകരമായിരുന്നു. വിവിധ ക്രിസ്തീയ സഭാവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരായിരുന്നെങ്കിലും, അവർ ആരാധനയ്ക്കായി ഒരുമിച്ചുകൂടുകയും ഒരു ഐക്യ സമൂഹത്തിന് അടിത്തറ പാകുകയും ചെയ്തു. ഈ കൂട്ടായ്മയിൽ നിന്നാണ് ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ആദ്യത്തെ മാർത്തോമ്മാ ഇടവക എന്ന ഔദ്യോഗിക സംവിധാനത്തിലേക്കുള്ള പ്രയാണം ആരംഭിച്ചത്.
ആദ്യത്തെ ഇടവക: ട്രിനിറ്റി മാർത്തോമ്മാ ദേവാലയത്തിന്റെ സ്ഥാപനം
അനൗപചാരികമായ പ്രാർത്ഥനാ കൂട്ടായ്മയിൽ നിന്ന് മലങ്കര മാർത്തോമ്മാ സുറിയാനി സഭയുടെ ഔദ്യോഗിക ഭാഗമായി മാറുന്നതിനുള്ള സുപ്രധാന ചുവടുവെപ്പായിരുന്നു ഒരു ഇടവകയുടെ സ്ഥാപനം. ഇത് ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ മാർത്തോമ്മാ വിശ്വാസികൾക്ക് ഒരു വ്യവസ്ഥാപിത ഘടനയും ആത്മീയ നേതൃത്വവും നൽകി. ഈ യാത്രയിലെ നിർണായക നാഴികക്കല്ലുകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
1974: മലങ്കര മാർത്തോമ്മാ സുറിയാനി സഭയുടെ അത്തനേഷ്യസ് തിരുമേനി ഹ്യൂസ്റ്റൺ സന്ദർശിക്കുകയും അന്നുണ്ടായിരുന്ന 28 കുടുംബങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് ഒരു കൂട്ടായ്മയായി രൂപപ്പെടാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ, ഡാലസിൽ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി എത്തിച്ചേർന്ന റവ. ടി. ഐ. ജോസഫ് അച്ചൻ മാസത്തിലൊരിക്കൽ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വന്ന് ആരാധനാ ശുശ്രൂഷകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
1978: മാർത്തോമ്മാ സഭയുടെ എപ്പിസ്കോപ്പൽ സിനഡ് ഈ കൂട്ടായ്മയെ ഒരു കോൺഗ്രിഗേഷനായി ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു.
1982: ദേവാലയ നിർമ്മാണത്തിനായി കോൺഗ്രിഗേഷൻ സ്വന്തമായി സ്ഥലം വാങ്ങി.
1984 ജൂലൈ 14: തോമസ് മാർ അത്തനേഷ്യസ് തിരുമേനിയുടെ കാർമ്മികത്വത്തിൽ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ആദ്യത്തെ മാർത്തോമ്മാ ദേവാലയം "ട്രിനിറ്റി മാർത്തോമ്മാ ചർച്ച്" എന്ന പേരിൽ കൂദാശ ചെയ്യപ്പെട്ടു.
സ്ഥാപിതമായതിനുശേഷം ട്രിനിറ്റി ഇടവക ദ്രുതഗതിയിലുള്ള വളർച്ച കൈവരിച്ചു. 28 കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച ഇടവകയിലെ അംഗസംഖ്യ 200-ൽ അധികമായി വർദ്ധിച്ചു. ഈ വളർച്ചയാണ് ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ രണ്ടാമതൊരു മാർത്തോമ്മാ ഇടവക എന്ന ആശയത്തിന് പ്രധാന പ്രേരകമായത്.
ഒരുപുതിയ തുടക്കം: രണ്ടാം ഇടവകയ്ക്കായുള്ള ദർശനം
ട്രിനിറ്റി ഇടവകയുടെ അംഗസംഖ്യ വർദ്ധിക്കുകയും വിശ്വാസികൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിൻ്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, രണ്ടാമതൊരു ഇടവക എന്നത് ഒരു വിഭജനമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് വളരുന്ന സമൂഹത്തിൻ്റെ ആവശ്യങ്ങളോടുള്ള ഒരു തന്ത്രപരമായ പ്രതികരണമായിരുന്നു. സ്റ്റാഫോർഡ്, മിസ്സോറി സിറ്റി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലുള്ളവർക്ക് ആരാധനയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കൂടുതൽ സൗകര്യമൊരുക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ ആശയം രൂപപ്പെട്ടത്.
ഈ ദർശനത്തിന് പിന്നിൽ പ്രധാനമായും പ്രവർത്തിച്ചത് ശ്രീ. എം. എ. എബ്രഹാം, ശ്രീ. ജേക്കബ് ചാക്കോ എന്നിവരായിരുന്നു. നിരവധി കൂടിയാലോചനകൾക്കു ശേഷം അവർ ഈ ആശയം ട്രിനിറ്റി ഇടവകയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. ഇതിൻ്റെ ഫലമായി, രണ്ടാമതൊരു ദേവാലയം നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള തുടർനടപടികൾക്കായി ഒരു ബിൽഡിംഗ് കമ്മിറ്റിയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 1992-ൽ നടന്ന പൊതുയോഗത്തിൽ 102 കുടുംബങ്ങൾ പുതിയ ഇടവകയിലേക്ക് മാറാൻ താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും അന്നത്തെ ഭദ്രാസന എപ്പിസ്കോപ്പ ഫിലിപ്പോസ് മാർ ക്രിസോസ്റ്റം തിരുമേനിക്ക് രേഖാമൂലം അപേക്ഷ നൽകുകയും ചെയ്തു. ഈ തീരുമാനം വലിയ പ്രതീക്ഷയോടെയാണ് സമൂഹം വരവേറ്റതെങ്കിലും, മുന്നോട്ടുള്ള പാതയിൽ നിരവധി വെല്ലുവിളികൾ കാത്തിരിപ്പുണ്ടായിരുന്നു.
സാമൂഹിക നേതൃത്വത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന ഏതൊരു വലിയ സംരംഭത്തെയും പോലെ, പുതിയ ഇടവകയുടെ രൂപീകരണവും ആന്തരികമായ വെല്ലുവിളികൾ നേരിട്ടു. പണസമാഹരണത്തിൻ്റെയും സ്ഥലമന്വേഷണത്തിൻ്റെയും ഘട്ടത്തിൽ ചില "മുറുമുറുപ്പുകൾ" ഉയർന്നു വന്നു. ഇത് ഇടവകയുടെ രൂപീകരണ പ്രക്രിയയെ സങ്കീർണ്ണമാക്കി.
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ നിർണായകമായത് 1993 ഫെബ്രുവരി 28-ന് ചേർന്ന ട്രിനിറ്റി ഇടവകയുടെ പൊതുയോഗമായിരുന്നു. മുൻ പൊതുയോഗ തീരുമാനത്തെ എതിർത്ത് അയോഗ്യമാക്കിയ ഈ യോഗം, പുതിയ ഇടവകയുടെ രൂപീകരണത്തിന് രണ്ട് പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ മുന്നോട്ടുവെച്ചു:
1. പുതിയ ദേവാലയത്തിൻ്റെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകൾ ട്രിനിറ്റി ഇടവക ഏറ്റെടുക്കുന്നതല്ല.
2. പുതിയ കൂട്ടായ്മ പൂർണ്ണമായും ഒരു സ്വതന്ത്ര കോൺഗ്രിഗേഷനായി രൂപീകരിക്കപ്പെടണം.
ഈ തീരുമാനം ഒരു പ്രതിസന്ധിയായി തോന്നാമെങ്കിലും, അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഹ്യൂസ്റ്റണിൻ്റെ മണ്ണിൽ ഒരു "പുതിയ തുടക്ക"ത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. ഈ വെല്ലുവിളി, പുതിയ ഇടവകയുടെ സ്ഥാപകാംഗങ്ങളിൽ സ്വാശ്രയത്വത്തിൻ്റെയും ദൃഢനിശ്ചയത്തിൻ്റെയും ആഴത്തിലുള്ള ഒരു ബോധം വളർത്തുകയും സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കാനുള്ള കരുത്ത് പകരുകയും ചെയ്തു. ഈ പ്രഖ്യാപനം അവരെ സ്വന്തമായി നിയമപരവും സാമ്പത്തികവുമായ അടിത്തറ കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
കോർപ്പറേഷനും സ്ഥലമെടുപ്പും
ഏതൊരു സ്ഥാപനത്തിൻ്റെയും ദീർഘകാല നിലനിൽപ്പിന് ശക്തമായ നിയമപരവും സാമ്പത്തികവുമായ അടിത്തറ അനിവാര്യമാണ്. ട്രിനിറ്റി ഇടവകയുടെ പൊതുയോഗ തീരുമാനത്തെത്തുടർന്ന്, പുതിയ കോൺഗ്രിഗേഷൻ ഈ ദിശയിൽ അതിവേഗം നടപടികൾ കൈക്കൊണ്ടു. ഒരു നിയമജ്ഞൻ്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ഒരു കോർപ്പറേഷൻ രൂപീകരിക്കുകയും അതിൻ്റെ ഭാരവാഹികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.
വിവരം വിശദാംശങ്ങൾ
കോർപ്പറേഷൻ്റെ പേര് ദി മാർത്തോമാ സിറിയൻ ചർച് ഓഫ് ഇന്ത്യ Inc. സ്റ്റാഫോർഡ്
രജിസ്ട്രേഷൻ തീയതി ഏപ്രിൽ 13, 1993
പ്രസിഡൻ്റ് Mr. എം. എ അബ്രഹാം
സെക്രട്ടറി Mr. ജേക്കബ് തോമസ്
ട്രെഷറർ Mr. ചാക്കോ ജേക്കബ്
അക്കൗണ്ടൻ്റ് Mr. ഡാനിയേൽ തോമസ്
നിയമപരമായ അടിത്തറ ഉറപ്പിച്ച ശേഷം, അടുത്ത ലക്ഷ്യം ദേവാലയ നിർമ്മാണത്തിനുള്ള സ്ഥലം കണ്ടെത്തുക എന്നതായിരുന്നു. സ്റ്റാഫോർഡ് സിറ്റിയിലെ ഷുഗർ റിഡ്ജ് റോഡിൽ 14.5 ഏക്കർ ഭൂമി ബാങ്ക് ലേലത്തിൽ വെച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് അവർ മനസ്സിലാക്കി. $145,365.21 എന്ന തുകയ്ക്ക് ലേലം ഉറപ്പിക്കുകയും ഏപ്രിൽ 24-ന് ഭൂമി കോർപ്പറേഷൻ്റെ പേരിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. വെറും 21 കുടുംബങ്ങൾ ചേർന്ന് രണ്ട് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഈ മുഴുവൻ തുകയും പണമായി സമാഹരിച്ചു എന്നത് സമൂഹത്തിൻ്റെ വിശ്വാസത്തിൻ്റെയും അർപ്പണബോധത്തിൻ്റെയും ഉത്തമ ദൃഷ്ടാന്തമാണ്. സ്ഥലം വാങ്ങിയ ശേഷം, ഭദ്രാസന എപ്പിസ്കോപ്പ ഫിലിപ്പോസ് മാർ ക്രിസോസ്റ്റം തിരുമേനി സ്ഥലം സന്ദർശിക്കുകയും ആശീർവദിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരവും ഇടവക സ്ഥാപനവും
ഭൗതികമായ അടിത്തറ ഉറപ്പിച്ചതിനു ശേഷം, സഭാ നേതൃത്വത്തിൽ നിന്നുള്ള ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം നേടുക എന്നതായിരുന്നു അടുത്തപടി. ഇത് പുതിയ സമൂഹത്തെ മാർത്തോമ്മാ സഭയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാക്കി മാറ്റുന്നതിനുള്ള ആത്മീയവും ഭരണപരവുമായ നടപടിക്രമമായിരുന്നു. ഇടവക സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് നയിച്ച പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ ഇവയാണ്:
1993 ഓഗസ്റ്റ് 29: ദേവാലയ നിർമ്മാണത്തിനുള്ള ബിൽഡിംഗ് കമ്മിറ്റി 45 അംഗങ്ങളായി വികസിപ്പിച്ചു. ശ്രീ. പി. എം. ജേക്കബിനെ വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി കൺവീനറായും ശ്രീ. എം. എ. വർഗീസിനെ ഫിനാൻഷ്യൽ കമ്മിറ്റി കൺവീനറായും തിരഞ്ഞെടുത്തു.
1993 ഒക്ടോബർ: സക്കറിയാസ് മാർ തിയോഫിലോസിനെ പുതിയ ഭദ്രാസന എപ്പിസ്കോപ്പയായി നിയമിച്ചു.
145 കുടുംബങ്ങൾ ഒപ്പിട്ട ഒരു മെമ്മോറാണ്ടം പുതിയ എപ്പിസ്കോപ്പയ്ക്ക് സമർപ്പിച്ചു, പുതിയ ദേവാലയ നിർമ്മാണത്തിന് എപ്പിസ്കോപ്പൽ സിനഡിൻ്റെ അംഗീകാരം അഭ്യർത്ഥിച്ചുകൊണ്ട്.
1994 ജൂൺ 16: സിനഡ് ഈ ആവശ്യം അംഗീകരിക്കുകയും ഭദ്രാസന എപ്പിസ്കോപ്പ മുഖാന്തരം ഔദ്യോഗിക കൽപ്പന (Kalpana) നൽകുകയും ചെയ്തു.
സിനഡിൻ്റെ അംഗീകാരം ലഭിച്ചതിനെ തുടർന്ന് സ്റ്റാഫോർഡിൽ വാടകയ്ക്കെടുത്ത ഒരു താൽക്കാലിക കെട്ടിടത്തിൽ ആരാധന ആരംഭിച്ചു. സഭയുടെ പരമാധ്യക്ഷനായിരുന്ന അലക്സാണ്ടർ മാർത്തോമ്മാ മെത്രാപ്പോലീത്ത ഈ ആരാധനാകേന്ദ്രം സന്ദർശിച്ച് ആശീർവദിച്ചു. മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെ കൽപ്പന പ്രകാരം, ഈ കോൺഗ്രിഗേഷന് "ഇമ്മാനുവേൽ മാർത്തോമ്മാ ചർച് ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ" (Immanuel Mar Thoma Church of Houston) എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യുകയും, 1994 സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ അതിന് ഇടവക പദവി നൽകുകയും ചെയ്തു. റവ. രാജു ജോർജ്ജിനെ ഇടവകയുടെ വികാരിയായും റവ. ടി. ഐ. ജോസഫിനെ അസിസ്റ്റൻ്റ് വികാരിയായും നിയമിച്ചു. ഇതോടെ, സ്വന്തമായൊരു ദേവാലയം എന്ന സ്വപ്നത്തിലേക്ക് ഇടവക ഒരു പടികൂടി അടുത്തു.
ഔദ്യോഗികമായി ഇടവകയായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടതോടെ, സമൂഹം തങ്ങളുടെ ആത്മീയ ഭവനത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ട്രിനിറ്റി ഇടവകയിൽ നിന്ന് ഇമ്മാനുവേലിലേക്ക് മാറാൻ താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചവരിൽ ചിലർ തിരികെപ്പോകുകയും പുതിയതായി ചിലർ ചേരുകയും ചെയ്തതോടെ, സ്ഥാപക കുടുംബങ്ങളുടെ എണ്ണം 139 ആയി നിജപ്പെടുത്തി. ഈ കുടുംബങ്ങളുടെ കൂട്ടായ പരിശ്രമത്തിൻ്റെ ഫലമായി ദേവാലയ നിർമ്മാണം അതിവേഗം പുരോഗമിച്ചു.
നിർമ്മാണത്തിലെ പ്രധാന ഘട്ടങ്ങൾ
1. 1994 ഒക്ടോബർ 2: ഭദ്രാസന എപ്പിസ്കോപ്പ സക്കറിയാസ് മാർ തിയോഫിലോസ് പുതിയ ദേവാലയത്തിന് ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചു.
2. 1995 മെയ്: ദേവാലയത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.
3. 1995 ഡിസംബർ 23: ആറുമാസ കാലയളവിനുള്ളിൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയ പുതിയ ദേവാലയം സഭയ്ക്കായി സമർപ്പിച്ചു.
ഏകദേശം 1500 പേർ പങ്കെടുത്ത ഗംഭീരമായ ചടങ്ങിൽ സക്കറിയാസ് മാർ തിയോഫിലോസ് തിരുമേനി ദേവാലയത്തിൻ്റെ കൂദാശാകർമ്മം നിർവഹിച്ചു. ഭൗതികമായ ദേവാലയത്തിൻ്റെ പ്രതിഷ്ഠയോടെ, ഈ ഇടവകയുടെ ആത്മീയവും സാമൂഹികവുമായ ദൗത്യങ്ങളുടെ ഒരു പുതിയ അധ്യായത്തിന് തുടക്കമാവുകയായിരുന്നു.
ഇമ്മാനുവേൽ മാർത്തോമ്മാ ഇടവക കേവലം ഒരു ആരാധനാലയം എന്നതിലുപരി, വിശ്വാസത്തിൻ്റെയും സേവനത്തിൻ്റെയും ചലനാത്മക കേന്ദ്രമായി വളർന്നു. 139 കുടുംബങ്ങളുമായി യാത്ര ആരംഭിച്ച ഈ ഇടവക, 25 വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം 500-ൽ പരം കുടുംബങ്ങളുള്ള വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാർത്തോമ്മാ ഇടവകകളിലൊന്നായി മാറിയത് ദൈവകൃപയുടെയും സമൂഹത്തിൻ്റെ കൂട്ടായ പരിശ്രമത്തിൻ്റെയും തെളിവാണ്. ഇടവകയുടെ ശുശ്രൂഷയുടെയും പൈതൃകത്തിൻ്റെയും പ്രധാന മേഖലകൾ ഇവയാണ്:
മാതൃകാപരമായ ഇടവക: മലങ്കര മാർത്തോമ്മാ സുറിയാനി സഭയ്ക്കും ആഗോള സഭകൾക്കും ഒരു മാതൃകയായി നിലകൊള്ളുന്നു.
നെയ്ബർഹുഡ് മിഷൻ (Neighborhood Mission): ഒരു പ്രാദേശിക സഭ അതിൻ്റെ സമീപ സമൂഹത്തെ എങ്ങനെ സേവിക്കണം എന്നതിൻ്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ആഗോള മിഷൻ (Global Mission): ഇന്ത്യ, മെക്സിക്കോ, തദ്ദേശീയ അമേരിക്കൻ സമൂഹങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കിടയിലുള്ള മിഷൻ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഇടവക നൽകുന്ന പിന്തുണ പുതുതലമുറയ്ക്ക് പ്രചോദനമാണ്.
പട്ടത്വ ശുശ്രൂഷ (Pastoral Ministry): ഇടവകയിൽ നിന്ന് രണ്ട് വ്യക്തികളെ പൗരോഹിത്യ ശുശ്രൂഷയിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞത് ഇടവകയുടെ വലിയ അഭിമാനമാണ്.
ഒരു പ്രാർത്ഥനയിൽ തുടങ്ങി, വെല്ലുവിളികളെ അതിജീവിച്ച്, ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഒരു ചെറിയ കൂട്ടായ്മയിൽ നിന്ന് വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഒരു വലിയ ആത്മീയ പ്രകാശഗോപുരമായി മാറിയ ഇമ്മാനുവേൽ മാർത്തോമ്മാ ഇടവകയുടെ ചരിത്രം, വിശ്വാസത്തിൻ്റെയും അർപ്പണബോധത്തിൻ്റെയും കൂട്ടായ്മയുടെയും വിജയഗാഥയാണ്.
Comments
Post a Comment